Een groot deel van de ZZP’ers loopt onverzekerd rond. Dat is onwenselijk voor
henzelf maar ook voor de samenleving. Politieke partijen beginnen dit langzaam
in te zien. Maar we zijn er nog lang niet!
Het aantal ZZP’ers in Nederland groeit. Op dit moment zijn er zo’n 730.000 zelfstandigen.
Zelfstandigen zijn een bron van innovatie en erg belangrijk voor de Nederlandse economie.
Ze zijn flexibel, dynamisch en vaak goed in wat ze doen.
Rond het ZZP-schap hangt een soort aura van zelfredzaamheid en vrijheid. En voor een
deel klopt dat beeld. Een heel aantal zelfstandigen zijn mensen die op latere leeftijd zullen
cashen op opgebouwde kennis en ervaring. Zij redden zich wel. Een kwestie van meer
informatie verstrekken over betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en hun oude
werkgeverspensioen gewoon doortrekken.
Maar er is ook een andere kant. Twintig procent van de zzp’ers wordt niet gedreven door
een lang gekoesterde droom om zelfstandig te worden, maar werd zelfstandig uit noodzaak.
En ook veel van de zzp’ers die ooit wel dit ideaal hadden, zullen er inmiddels wellicht anders
over denken. De Sociaaleconomische Raad (SER) berekende dat 60 procent van de zzp’ers
na aftrek een bedrag overhoudt dat lager is dan het minimumloon. Slechts 12 procent heeft
een parttime baan naast het eigen bedrijf.
Bij veel van deze mensen schiet verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en pensioen er bij
in. Hun uurtarief is nog net genoeg om buffertjes aan te leggen, maar de spoeling is dun.
Het schrikbeeld is de bijstand. Van zelfstandig naar verplicht worden alles aan te moeten
pakken. Naast onwetendheid en uitstelgedrag, zorgen vooral ook de hoge kosten ervoor
dat zzp- ers onvoldoende verzekerd zijn tegen sociale risico’s. Slechts de helft is verzekerd
tegen arbeidsongeschiktheid. Tussen de 25 en 50 procent doet aan pensioenopbouw en
een ten minste even groot percentage verwacht dat het pensioen onvoldoende zal zijn.
Een tikkende tijdbom voor henzelf, maar ook voor de samenleving.
Werkgevers zijn nu spekkoper. Wel de lusten, niet de lasten. En ook de samenleving heeft
tot nu toe voordeel gehad van zzp’ers. Minder aanspraken op ww, maar meer schrapende
zzp’ers. Omdat het risico is verschoven naar de zelfstandige hebben zij de val van de crisis
verzacht. Maar hoe langer de crisis duurt, hoe groter de kans dat een aanzienlijk deel van
de beroepsbevolking zich niet of onvoldoende ontwikkelt. Hun waarde op de arbeidsmarkt
vermindert. En zonder verzekering duurt het niet lang voordat ze in de bijstand komen. En
ze een collectieve verantwoordelijkheid worden.
Dit kan zo niet doorgaan. Daarom moeten ook de toegang tot de sociale zekerheid voor zzp’
ers makkelijker worden. Veel politieke partijen hebben de eerste stap gezet, door in hun
nieuwe programma’s te pleiten voor meer mogelijkheden voor zzp’ers om zich te verzekeren
tegen arbeidsongeschiktheid en pensioen. VVD, CDA en D66 vinden dat vrije keuze hierbij
leidend moet blijven. PvdA anderzijds, wil een verplichte verzekering voor zzp’ers. En de SP
wil zzp’ers die werk verrichten dat in hun sector voornamelijk door mensen in loondienst
wordt gedaan, ook als werknemers behandelen, zodat de werkgever (weer) de collectieve
premies betaalt. Bij het CDA en de VVD lukte het G500 om meer pensioenzekerheid veilig te
stellen voor zelfstandigen. Bij faillissement hoeven zij hun oudedagreserve niet meer aan te
boren.
De politiek lijkt wakker te worden. Nu is het tijd voor doorpakken, dan kan na 12 september
het plaatje kloppend worden gemaakt. Koester de creativiteit en dynamiek van de zzp’ers,
maar schep de ruimte voor de toegang tot de sociale zekerheid en pensioen.
provides a fully customizable online crm software and much more through the unique ability to create your own apps to work the way you want.